Cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy w Rzepedzi

, 38-542 Rzepedź
49°04'52"N 22°43'49"E

Cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy w Rzepedzi jest jedną z niewielu w regionie z dawnych świątyń kościoła greckokatolickiego, które nadal do tego kościoła należą. Po 1950 r. była co prawda użytkowana przez katolików rzymskich, ale jeszcze w latach 80. biskup przemyski ks. Ignacy Tokarczuk zwrócił ją odradzającemu się kościołowi greckokatolickiemu. Dziś jest świątynią filialną parafii w Komańczy. 

Parafia w Rzepedzi powstała już w XVI w., najpewniej współcześnie z lokacją wsi. Obecna cerkiew zbudowana została w 1824 r., remontowano ją w 1896 r., zmieniając konstrukcję dachu. Jest reprezentantką architektury wschodniej łemkowszczyzny, choć niekoniecznie typową. Wyróżnia ją to, że pomimo względnie zwartej bryły zabytku, poszczególne części świątyni kryte są odrębnymi dachami namiotowymi, nad każdym umieszczono smukłą, baniastą wieżyczkę z pozorną latarnią, przy czym największa znajduje się nad szerszą nawą. Na osi świątyni znajduje się słupowa dzwonnica, wzniesiona równocześnie z cerkwią lub też nieco od niej starsza, jej dach także wieńczy wieżyczka z pozorną latarnią.

Wyposażenie wnętrza w dużej mierze jest oryginalne, współczesne cerkwi. Architektoniczny, czterostrefowy ikonostas nie jest kompletny, choć uzupełnień już w końcu XIX w. dokonał Josyp Bukowczyk, który jest także autorem dekoracji malarskiej świątyni. Elementem polichromii jest umieszczone na chórze przedstawienie świątyni w Rzepedzi - wraz z przemyską katedrą greckokatolicką. 

Cerkiew oraz przycerkiewny cmentarz otacza mur z polnego kamienia. Na cmentarzu, na którym zachowało się kilkanaście kamiennych nagrobków, pochowany jest m.in. urodzony w Rzepedzi Teodor Majkowicz, pierwszy wyświęcony po II wojnie światowej ksiądz greckokatolicki. W 1996 r. został biskupem diecezji wrocławsko-gdańskiej, zmarł w 1998 r. Inny nagrobek, Iwana Warchoła (+1927), łączony jest ze słynnym roztoczańskim ośrodkiem kamieniarskim w Bruśnie Starym.

Pobierz aplikację

Geoportal